Αχιλλέας Χαχάμης: “Το δημοτικό τραγούδι είναι μέσα στην κουλτούρα μας”

Ο Αχιλλέας Χαχάμης στο greekaffair.gr μίλησε αποκλειστικά στον Κυριάκο Τσικορδάνο… “Το δημοτικό τραγούδι είναι μέσα στην κουλτούρα μας”.

Αχιλλέα σε καλωσορίζω στο greekaffair.gr

Καλώς σας βρήκα και ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση.

Αχιλλέα γεννήθηκες και μεγάλωσες στις  γειτονιές της Αθήνας. Αλλά έχεις καταγωγή από ένα πανέμορφο χωριό των Τρικάλων, τα Μεγ. Καλύβια  πόσο τυχερός νομίζεις ότι είσαι που έχεις ρίζες από εκεί; Και τι θυμάσαι από τα παιδικά σου χρόνια στο χωριό;

Είναι μεγάλη τύχη για κάποιο παιδί της Αθήνας να έχει καταβολές από κάποιο χωριό και να κρατάει σχέσεις με αυτό. Ήταν απόδραση για εμάς η βόλτα στα Μεγάλα Καλύβια. Είναι πάρα πολλά αυτά που θυμάμαι από το χωριό. Οι οικογενειακές συγκεντρώσεις το Πάσχα, τα παιχνίδια με τα ξαδέρφια μου, οι βόλτες στη φύση, οι παππούδες μου.

Σε τι ηλικία ξεκινάς να έχεις τα πρώτα σου παραδοσιακά δημοτικά μουσικά ακούσματα;

Τα πρώτα μου ακούσματα ευτυχώς έρχονται σε πολύ μικρή ηλικία. Η γιαγιά μου συγκεκριμένα τραγουδούσε πολύ ωραία, έλεγε κυρίως τοπικά δημοτικά τραγούδια, όχι επαγγελματικά, αλλά από μεράκι. Οι άνθρωποι αυτοί το είχαν ως βίωμα, ήταν σχεδόν κομμάτι της καθημερινότητας τους, γι’ αυτο και τους έβγαινε τόσο αβίαστα. Ήταν γι’ αυτούς ένας τρόπος εκτόνωσης, καθώς ζούσαν σε ένα περιβάλλον σκληρής εργασίας και δύσκολων συνθηκών. Στη συνέχεια, πηγαίνοντας με την οικογένεια μου σε τοπικές εκδηλώσεις, γάμους κλπ άρχισα να ακούω τις τοπικές ορχήστρες της περιοχής. Είχα την τύχη να ακούσω ζωντανά , κλαρίνα όπως ο Κώστας Φιλίππου, ο Φούλιας Καραγιώργος, τραγουδιστές όπως ο Γιάννης Γκουζιώτης και ο Ξενοφών Τσιούνης.

Γνωρίζω είσαι απόφοιτος, του τμήματος οικονομικών επιστήμων του πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Τι ήταν αυτό όμως που σε τράβηξε να σπουδάσεις βυζαντινή παραδοσιακή μουσική;

Από τα φοιτητικά χρόνια στα Γιάννενα αποφάσισα ότι θέλω να ασχοληθώ με το δημοτικό τραγούδι. Η βυζαντινή μουσική ήταν μια ευκαιρία να έρθω σε επαφή με το αντικείμενο πιο σοβαρά και να αποκτήσω πολλά εφόδια που στη συνέχεια με βοήθησαν.

Με το λαούτο πως ξεκίνησε να καλλιεργείται η σχέση σου; Γιατί επέλεξες το συγκεκριμένο όργανο και όχι το κλαρίνο, η κάποιο άλλο;

Όταν ήμουν στα Γιάννενα ακόμα, πειραματιζόμουν με διάφορα μουσικά όργανα. Ασχολήθηκα και με το κλαρίνο λίγο αλλά τελικά με κέρδισε το λαούτο το οποίο εκτός των άλλων με βοηθάει στο τραγούδι σαν όργανο συνοδείας.

Είχες την χαρά και την τύχη να σε διδάξει ένας πολύ μεγάλος δάσκαλος του Δημοτικού – Λαϊκού Τραγουδιού ο Χρήστος Ζώτος τη αποκόμισες από  αυτόν; Και ποια είναι τα στοιχειά που τον ξεχωρίζουν σαν δάσκαλο;  

Ο Χρήστος Ζώτος είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο στην παραδοσιακή μουσική. Εκτός από λαούτο με δίδαξε και τραγούδι. Είναι άνθρωπος με υπομονή και έχει αναπτύξει μια φοβερή  μεθοδολογία διδασκαλίας. Η Γενιά μας είναι πολύ τυχερή που γνώρισε αυτόν τον άνθρωπο.  Λαούτο επίσης μου έδειξε για πολύ λίγο ο Κώστας Φιλιππίδης, επίσης σπουδαίος μουσικός. Από ΄κει και πέρα εξακολουθώ να μαθαίνω μέσω συναδέλφων μουσικών, που συχνά συνεργαζόμαστε και ανταλλάσσουμε απόψεις, ιδέες με στόχο να γινόμαστε κάθε μέρα και καλύτεροι.

Επαγγελματικά με το δημοτικό τραγούδι πότε ξεκινάς να ασχολείσαι;

Ήδη από τα φοιτητικά χρόνια άρχισα δειλά δειλά να συμμετέχω σε διάφορες εκδηλώσεις, αλλά πιο εντατικά ξεκίνησα το καλοκαίρι του 2004.

Τα δικά σου αγαπημένα είδη δημοτικών τραγουδιών ποια είναι;

Τα τσάμικα και τα Ηπειρώτικα!

Ποιες είναι οι περιοχές που συνήθως σε φωνάζουν να παίζεις και να τραγουδάς; Φαντάζομαι το χωριό σου τα Μεγ. Καλύβια σίγουρα θα είναι μια από αυτές;

Η Θεσσαλία είναι η περιοχή που κινούμαι περισσότερο. Άλλα μέρη είναι η Πελοπόννησος, η Ρούμελη, η Ήπειρος. Το καλό με αυτή τη δουλειά είναι τα πολλά ταξίδια. Στο χωριό μου έχω να πάω αρκετά χρόνια να τραγουδήσω. Αν και ακούγεται αντιφατικό, απουσιάζω από τις διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις του χωριού μου. Παρ’ όλα αυτά το επισκέπτομαι συχνά και το έχω μες στην καρδιά μου.

Πιστεύεις σήμερα ότι το παραδοσιακό δημοτικό τραγούδι κατακρεουργείται από μεγάλες αλλαγές σύγχρονων παραδοσιακών μοτίβων, όπου ο στοίχος τους ποια έχει γίνει  τόσο κακόγουστος, ώστε να φτάνει σε σημείο  να δυσφημεί το κάθε αυτό παραδοσιακό τραγούδι;

Το δημοτικό τραγούδι έχει περάσει από διάφορες φάσεις και ακόμα περνάει. Και εξελίσσεται. Υπάρχει η καλή εκδοχή του, υπάρχει και η κακή, η κακόγουστη θα λέγαμε όπου επικρατεί ο φτηνός στίχος και μουσική σε συνδυασμό με τον κακό ήχο. Παύει να λέγεται βέβαια αυτό “δημοτικό”. Είναι σχεδόν ένα άλλο είδος. Παρόλ’ αυτά δυσφημείται το δημοτικό τραγούδι με αυτήν την κατάσταση και πάρα πολλοί νέοι έχουν την εντύπωση ότι ”κλαρίνα” είναι η φασαρία, ο κακός ήχος  και μια μουσική χαμηλού επιπέδου, με αποτέλεσμα να την αποφεύγουν και να την υποτιμούν.

Αλήθεια ποια χαρακτηριστικά πιστεύεις ότι πρέπει να έχει ένας Δημοτικός τραγουδιστής για να ξεχωρίσει και να τον αγαπήσει ο κόσμος;

Να είναι αληθινός.

Θεωρείς ότι ακόμα και σήμερα το Δημοτικό τραγούδι είναι η ταυτότητα του έθνους μας;

Το δημοτικό τραγούδι είναι μέσα στην κουλτούρα μας. Αυτό το βλέπω από τις αντιδράσεις του κόσμου όταν παίζουμε. Υπάρχει αποδοχή του ήχου αυτού και συμμετοχή. Ακόμα και μέσα στην Αθήνα οι νέοι  αγαπάνε αυτό το είδος που σημαίνει πως εξακολουθεί να  κυλάει στο αίμα μας.

xaxamis1

Αχιλλέα υπάρχουν συνάδελφοι σου σήμερα που έχουν περάσει στην εμπορευματοποίηση του παραδοσιακού δημοτικού τραγουδιού και δεν τους ενδιαφέρουν άλλα πράγματα. Είναι όμως και κάποιοι άλλοι συνάδελφοι σου όπως ο Παναγιώτης Λάλεζας που αγωνίζονται για τη διάσωση και διάδοση του εθνικού (δημοτικού) μας τραγουδιού. Εσύ σε ποια από της δυο κατηγορίες ανήκεις και γιατί;

Το δημοτικό τραγούδι ήταν κάποτε εμπορικό. Και δεν είναι καθόλου κακό να είναι εμπορικό. Παλιοί τραγουδιστές όπως ο Παπασιδέρης, ο Κιτσάκης,ο Καρναβάς και πολλοί άλλοι όταν έκαναν μια δισκογραφική δουλειά γινόταν εμπορική επιτυχία. Το κακό για μένα είναι η αισθητική που συχνά απουσιάζει. Αυτό κάνει τη ζημιά.  Πριν χρόνια άνθρωποι σχεδόν αμόρφωτοι έγραφαν στίχους και μουσική με νόημα, αισθητική και ουσία δωσμένα έστω και με απλό τρόπο. Σήμερα παρατηρείται μία μαζική παραγωγή εύπεπτου και κακού υλικού. Γενικά τα σκουπίδια είναι πάρα πολλά και μας έχουν κατακλύσει τόσο ώστε και ο κόσμος να έρθει σε σύγχυση και να μην μπορεί να ξεχωρίσει τι είναι τι. Ο Παναγιώτης Λάλεζας ανήκει στους ανθρώπους που ερμηνεύουν  το δημοτικό μας τραγούδι στην πιο αυθεντική του μορφή. Στα χνάρια των παλαιότερων πάντα, μας ανοίγει δρόμο και αποδεικνύει οτι ακόμα το δημοτικό τραγούδι ζει και συνεχίζει. Αυτό το δρόμο προσπαθώ να ακολουθήσω κι εγώ.

Σύντομα σκέπτεσαι να κάνεις την Πρώτη σου δισκογραφική σου δουλεία. Τι είδους τραγούδια έχεις στο μυαλό σου να εμπεριέχει το πρώτο σου άλμπουμ;

Τραγούδια κυρίως Θεσσαλικά, του τόπου καταγωγής μου δηλαδή, μιας κι από εκεί έλαβα τα πρώτα μουσικά ακούσματα, αλλά και Ηπειρώτικα τα οποία με συγκινούν εξίσου.

Ποια μεγάλη συνεργασία θα ήθελες να κάνεις στο μέλλον;

Είναι πάρα πολλοί οι μουσικοί και τραγουδιστές με τους οποίους θα ήθελα να συνεργαστώ. Ένας από αυτούς είναι ο μεγάλος Ηπειρώτης κλαρινίστας και τραγουδιστής Γρηγόρης Καψάλης.

Με τους συλλόγους της ομογένειας ποια είναι η σχέση σου; Θα σε ενδιέφερε να κάνεις καριέρα στο εξωτερικό;

Τα τελευταία χρόνια έχω πολύ καλές σχέσεις και συνεργασία με ομογενείς της Καλιφόρνιας. Ήρθα σε επαφή εκεί μέσω του Γιάννη Δήμα, χοροδιδασκάλου και καθηγητή των ΤΕΦΑΑ Τρικάλων και συμμετείχα το 2012 στο FDF, μια εκδήλωση των Ελλήνων της Αμερικής που αφορά τον παραδοσιακό χορό. Εκεί με το Γιωργο Κολτσίδα στο κλαρίνο, το Γιάννη Σούλτη στο βιολί και το Μίλτο Κρανιά στα κρουστά και στο μπουζούκι βοηθήσαμε όσο μπορούμε να πάρει η ομάδα της Pasadena πρώτο βραβείο στο διαγωνισμο. Στη συνέχεια ακολούθησαν κι άλλες συνεργασίες με τους Αρκάδες στο Los Angeles και στο San Diego με άλλα σπουδαία κλαρίνα των Τρικάλων Χρήστο Κιτσόπουλο και Αλέξανδρο Παπαγεωργόπουλο.

Ποιες άλλες δραστηριότητες συμπληρώνουν τον ελεύθερο σου χρόνο;

Ασχολούμαι χρόνια με τη φωνητική, στο Εθνικό ωδείο Αγίας Παρασκευής και δάσκαλο τον Αλέξανδρο Μποσινάκο και σκοπεύω σύντομα να αποκτήσω το πτυχίο και να ασχοληθώ με τη διδασκαλία. Από κεί και πέρα Ταξίδια, κινηματογράφος, βόλτες. Τους τελευταίους μήνες επίσης είμαι μέλος στο Σύλλογο Μεγαλοκαλυβιωτών ”Δήμητρα” . Στόχος μας είναι να ξαναζωντανέψει ο Σύλλογος και να έρθουμε κοντά οι νέοι Μεγαλοκαλυβιώτες της Αθήνας.

Ποια τα μελλοντικά σχέδια και που θα εμφανίζεσαι αυτό τον καιρό;

Κάθε πέμπτη εμφανίζομαι στο οινοπωλείο στου Ψυρρή για τέταρτη συνεχή χρονιά με τον Κων.νο Κοπανιτσάνο στο κλαρίνο, τη Μαριάνθη Λιουδάκη στο τραγούδι, τον κλέαρχο Κορκόβελο στο τσίμπαλο, το Γιάννη Ζαρία στο βιολί και τον Νεκτάριο Πάλμο στα κρουστά. Επίσης εμφανίζομαι σε διάφορες μουσικές σκηνές με το Δημήτρη Μπρέντα στο κλαρίνο και τον Νίκο Αγγελόπουλο στο λαούτο. Οι υπόλοιπες δραστηριότητες είναι σε εκδηλώσεις, σε γάμους, πανηγύρια και γλέντια στην Αθήνα και στην επαρχία με πολύ αξιόλογους συναδέλφους.

Κλείνοντας Αχιλλέα να σε ευχαριστήσω που δέχτηκες να σε φιλοξενήσουμε, να μας ανοίξεις την καρδία σου και να μιλήσεις για το παραδοσιακό Δημοτικό- τραγούδι.

Εγώ σας ευχαριστώ και ελπίζω να τα πούμε σύντομα και να διασκεδάσουμε σε κάποιο παραδοσιακό γλέντι!

Συνέντευξη: Τσικορδάνος Κυριάκος