Έθιμα και παραδόσεις:Τα πανηγύρια του καλοκαιριού

 

• Πανηγύρι του Προφήτη Ηλία (Τετάρτη 20 Ιουλίου 2016) στον Άγιο Κήρυκο στην Ικαρία και στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Στο γλέντι κυριαρχεί το βιολί, αλλά εμείς έχουμε πάει κυρίως για το βραστό και ψητό κατσίκι και το ντόπιο κρασί. Στο Πανηγύρι του Προφήτη Ηλία στη Μεγίστη (Καστελόριζο), είναι έθιμο του γλεντιού να πέφτει ο κόσμος στη θάλασσα.

• Η Γιορτή της Καραβίδας (21 Ιουλίου) στη Σκάλα του Νησιού της Έδεσσας στη Μακεδονία. Πολλές καραβίδες μαγειρεμένες με πολλούς διαφορετικούς τρόπους.
• Ιππικοί αγώνες (25 Ιουλίου) στο Πλωμάρι της Λέσβου. Αγώνες για την ταχύτητα, την ομορφιά και το στολισμό του αλόγου καθώς και την παραδοσιακή φορεσιά του αναβάτη. Άφθονο ούζο για τις παρέες.

• Γιορτή της Ψημένης Ρακής (τοπικό ποτό). 26 Ιουλίου κάθε χρόνο στα Κατάπολα Αμοργού. Ο κόσμος καταφθάνει με παραδοσιακές στολές από το Ξυλοκερατίδι στα Κατάπολα μέσω θαλάσσης. Εκτός από την ψημένη προσφέρεται και κανονική ρακή, και γνήσιο αμοργιανό παστέλι σε σχήμα ρόμβου με σουσάμι, μέλι, και ένα φύλλο λεμονιού.

• Ο χορός της κούπας. Πανηγύρι που γίνεται στα τέλη Ιουλίου στο Μεγάλο Χωριό στην Τήλο, στα Δωδεκάνησα, στην αυλή του Ταξιάρχη. Στον χορό της κούπας ο πρώτος χορευτής κρατάει την κούπα και κάθε τόσο ρίχνει μέσα χρήματα, όσο κρατάνε ο χορός και η τσέπη του. Μετά τη δίνει στον επόμενο πρωτο χορευτή. Τα χρήματα συγκεντρώνονται για φιλανθρωπικό σκοπό.

• Η γιορτή του καλαμαριού. Γίνεται τον Ιουλίου στις παραλίες της Χηλής Κύμης και Χιλιαδούς Διρφύων όπου ο όμιλος ψαράδων διοργανώνει διαγωνισμό ψαρέματος καλαμαριού.

• Γιορτή του Τσαγιού στη Σέττα Ευβοίας. Η διοργάνωση της γιορτής τσαγιού γίνεται με σκοπό την ανάδειξη της ευβοϊκής ποικιλίας τσαγιού. Η γιορτή διαρκεί όλη μέρα και τελειώνει με μεγάλο γλέντι.

• Γιορτή του Μελιού στη Στενή Ευβοίας που οργανώνει ο Μελισσοκομικός Συνεταιρισμός με έκθεση μελιού, λουκουμάδες με μέλι, μπακλαβάδες και άλλα γλυκά που ετοιμάζουν οι γυναίκες των μελισσοκόμων και προσφέρουν στα τραπέζια.

• Γιορτή προβατίνας στην Πλαγιά, στη Λευκάδα με δωρεάν ψητή προβατίνα και ζωντανή μουσική. Είσοδος €2.

• Το Πανηγύρι του Ψαρά στις 31 Ιουλίου στους Φούρνους Ικαρίας. Η γιορτή γίνεται στο λιμάνι με άφθονο φρέσκο ψάρι και παραδοσιακούς οργανοπαίχτες.

• Γιορτή της Παραδοσιακής Πίτας στο Πυργωτό Κιλκίς. Η γιορτή ξεκινάει με το πέρασμα από τις γειτονιές του χωριού (πατινάδα) και ολοκληρώνεται στο γήπεδο με παρασκευή πιτών, κεράσματα, χορό και γλέντι.


Αύγουστος

• Γιορτή του Ούζου, 1-10 Αυγούστου στη Μυτιλήνη. Προσφέρεται ούζο από τις ποτοποιίες του νησιού. Όχι ξεροσφύρι, φυσικά.

• Γιορτή της Μελιτζάνας στο Λεωνίδιο, Αρκαδίας, στο τέλος Αυγούστου. Προσφέρονται σειρά φαγητών και γλυκών με βάση τη μελιτζάνα. Γίνεται διαγωνισμός γεύσης και ακολουθούν παραδοσιακοί χοροί και τραγούδια.

• Γιορτή της Φιστικιάς στην Αίγινα με παραδοσιακό, νησιώτικο γλέντι και άφθονα φιστίκια σε άπειρες παραλλαγές. Η γιορτή περιλαμβάνει και συναυλίες της Δημοτικής Φιλαρμονικής Αίγινας.

• Γιορτή του Δαμάσκηνου στη Σκόπελο, στα τέλη Αυγούστου ο δήμος οργανώνει μουσικές εκδηλώσεις για μία εβδομάδα. Την τελευταία μέρα γίνεται η γιορτή του δαμάσκηνου, πανηγύρι με ντόπιους οργανοπαίκτες και από την Αλόννησο. Προσφέρονται δαμάσκηνα ψημένα και κρασί.

• Βραδιά του Αχλαδιού στις Μηλιές Μαγνησίας, στο τέλος Αυγούστου. Μεγάλο γλέντι στο οποίο μοιράζονται αχλάδια.

• Γιορτή του Μελιού στην Αντιμάχεια και το Μαστιχάρι της Κω.

• Γιορτή της Χοντροκατσαρής Ντομάτας και του Κρεμμυδιού στην Πύλο της Πελοποννήσου, στις 21 Αυγούστου. Γλέντι με μαγειρευτά φαγητά με βάση τη χοντροκατσαρή ντομάτα και το κρεμμύδι από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Γυναικών της Τοπικής Κοινότητας Μεταμόρφωσης του Δήμου Πύλου-Νέστορος.

• Καμαριανό θαλασσινό πανηγύρι στο Καμάρι της Σαντορίνης. Συναυλίες, εκθέσεις βιβλίων κ.ά. Προσφέρονται φάβα, φασόλια, κοκκινιστό κρέας με πατάτες ψημένο στα ξύλα.

• Πανηγύρι του Αγίου Ιωάννη στην Περίσσα της Σαντορίνης όπου προσφέρονται ντόπια φάβα, ελιές, κρασί και ψωμί.

• Γιορτή του Παστελιού κάθε πρώτη Κυριακή μετά τον 15αύγουστο στη Χώρα Αμοργού. Μίνι φεστιβάλ, παραδοσιακοί μάστορες με τους μικρούς βοηθούς τους σε ζωντανή διαδικασία παρασκευής παστελιών που προσφέρονται σε φύλλο λεμονιάς με συνοδεία ρακής.

• Γιορτή του Ξεροτήγανου στην Αμοργό. Μιαμ μιαμ.

• Γιορτή της Ντομάτας στο τέλος Αυγούστου στα Νένητα Χίου από τον Σύλλογο δασοπροστασίας και δασοπυρόσβεσης του Δήμου Ιωνίας «Ομάδα 1» στον Βοτανικό Κήπο Αιγαίου.


Σεπτέμβριος

• Γιορτή του κρασιού σχεδόν παντού, σε όλη την Ελλάδα. «Και το κρασί δωρεάν», όπως έλεγε η παλιά διαφήμιση.

• Γιορτή της μαρίδας στην Ελαφόνησο.

• Πανηγύρι του Αγίου Μάμα γνωστό και ως Γιορτή των Κτηνοτρόφων(Παρασκευή 2 Σεπτεμβρίου) στην Κάσο των Δωδεκανήσων. Προσφέρεται φαγητό δωρεάν.

• Συμπόσια και εκδηλώσεις για την «Οδύσσεια» και τον «Όμηρο», τη Δευτέρα 5 Σεπτεμβρίου στο Βαθύ της Ιθάκης. Γιορτή της Πατάτας στην Αλαγονία Μεσσηνίας, το πρώτο Σαββατοκύριακο του Σεπτεμβρίου. Φεστιβάλ πατάτας που προσφέρεται μαγειρεμένη με απίθανους, διαφορετικούς τρόπους, άφθονο κρασί και γλέντι με παραδοσιακούς χορούς.

• Πανηγύρι της Παναγίας της Βροντιανής (8 Σεπτεμβρίου) στους Βουρλιώτες της Σάμου. Στους προσκυνητές προσφέρεται «γιορτή», δηλαδή κρέας βρασμένο με χοντροαλεσμένο σιτάρι.

• Πανηγύρι στο Μοναστήρι της Καλαμιώτισσας (8 Σεπτεμβρίου) στη Χώρα της Ανάφης. Συμμετέχουν όλοι οι κάτοικοι του νησιού, ενώ καίκια φέρνουν προσκυνητές από τη Σαντορίνη. Προσφέρεται κρέας με μακαρόνια.

• Πανηγύρι της Παναγίας της Μεσοχωρίτισσας (8 Σεπτεμβρίου) στο Μεσοχώρι της Καρπάθου. Γίνεται μεγάλη συνεστίαση στην ειδική αίθουσα πλάι στην εκκλησία όπου προσφέρεται κρέας με πιλάφι.

• Πανηγύρι της Κατσιμικάνας (8 Σεπτεμβρίου) στην Κυπαρισσία της Μεσσηνίας. Προσφέρονται γουρουνόπουλο και κρασί.

• Πανηγύρι της Παναγίας Λιμπιανής (8 Σεπτεμβρίου) στη Σκύρο. Την παραμονή μαγειρεύουν σε καζάνια κρέας με πατάτες ή πιλάφι, δίπλα στην εκκλησιά και μετά τον εσπερινό στρώνουν τα τραπέζια. Τα έξοδα αναλαμβάνουν οι «επίτροποι», κυρίως βοσκοί που έχουν τάξιμο στην Παναγία.

• Πανηγύρι στο Διακόφτι της Πάτμου (13 Σεπτεμβρίου). Μετά τον εσπερινό ακολουθεί γλέντι με λαϊκούς οργανοπαίκτες και δωρεάν ποτά.

• Πανηγύρι του Σταυρού (14 Σεπτεμβρίου) στον Εμπορειός στη Νίσυρο. Προσφέρονται κατσίκι κοκκινιστό με κριθαράκι, μαγειρεμένο με ξύλα, λουκουμάδες και κρασί.

• Πανηγύρι του Αγίου Νικήτα (15 Σεπτεμβρίου) στην Κως. Συνεστίαση με γίδα βραστή –προσφορά των κτηνοτρόφων– και κρασί.

• Γιορτή της Σαρδέλας (15 Σεπτεμβρίου 2016) στον Πειραιά, στον Δήμο Περάματος. Εκδηλώσεις με συμμετοχή γνωστών καλλιτεχνών. Προσφέρονται ψητές σαρδέλες και κρασί.

• Αναπαράσταση της ναυμαχίας της Αρμάτας στο κεντρικό λιμάνι των Σπετσών, την πρώτη Κυριακή μετά τις 8 Σεπτεμβρίου με δημοτικούς χορούς, αθλητικούς αγώνες, λεμβοδρομίες, πυρπόληση ενός ψεύτικου καραβιού κ.ά.

• Γιορτή του Μήλου στην Άρνισσα, Πέλλας.

• Ψάρεμα του Τόνου στον Νέος Μαρμαρά Χαλκιδικής.


Της Παναγίας

Πολλά τα Πανηγύρια της Παναγίας σε όλη την Ελλάδα

• Στον Χριστό Ραχών στην Ικαρία γίνεται πανηγύρι στην προετοιμασία του οποίου συμμετέχουν όλοι οι νησιώτες. Προσφέρονται κατσικίσιο κρέας, ζωμός, το λεγόμενο «πρόθεσι», και ψητά… Ολονύχτιο γλέντι.

• Στην Πέτρα της Λέσβου, από το προηγούμενο βράδυ στην αυλή του Αγίου Νικολάου, βράζουν καζάνια με σιτάρι και κρέας, το «κισκέσι», που το μοιράζουν στους προσκηνητές το πρωί μετά την εκκλησία, αφού το ευλογήσει ο δεσπότης. Το βράδυ γίνεται μεγάλο γλέντι.

• Στη Χώρα της Άνδρου ο χορός κρατάει ως την ανατολή του ηλίου. Προσφέρονται η τοπική σπεσιαλιτέ, η «φρουτάλι», και για ποτό σουμάδα.

• Στη Μεσαριά της Κύθνου, στο μοναστήρι της Παναγίας της Νίκους, στο διήμερο γλέντι προσφέρονται ντομάτες γεμιστές, ζωμός και ψητό κρέας.

• Στην Αστυπάλαια το γλέντι διαρκεί τρεις μέρες. Το πρώτο βράδυ γίνεται γλέντι στον περίβολο της εκκλησίας. Ανήμερα, μαγειρεύουν λαμπριανό (αρνί γεμιστό). Καλεσμένοι του Δήμου είναι όλοι οι παραθεριστές.

• Στο Μανδράκι στη Νίσυρο γίνεται μεγάλο διήμερο πανηγύρι, στο μοναστήρι της Παναγίας της Σπηλιανής, όπου συγκεντρώνεται όλο το νησί. Το φαγητό παρέχεται δωρεάν, και το γλέντι γίνεται στην αυλή του σχολείου. Την παραμονή προσφέρονται σούπα, ρεβίθια, πατάτες και ανήμερα κρέας με πατάτες.

• Στην Κύμη της Εύβοιας, στους Καλημεριανούς και στον Οξύλιθο, γίνεται γλέντι όπου προσφέρεται στον κόσμο στιφάδο που μαγειρεύουν όλοι οι κάτοικοι σε μεγάλα καζάνια.

Κρήτη

Γιορτή της Πατάτας (Τζερμιάδω, στο οροπέδιο Λασιθίου)
Γιορτή του Κρασιού (Δαφνές, Ν. Ηρακλείου)
Γιορτή του Αγγειοπλάστη (Θραψανό, Ν. Ηρακλείου)
Γιορτή του Κίτρου (Γαράζο Μυλοποτάμου)
Γιορτή της Σταφίδας (Πέραμα Ρεθύμνου)
Γιορτή του Αρχανιώτικου σταφυλιού (Αρχάνες)
Γιορτή της Σουλτανίνας (Σητεία, Λασίθι)
Γιορτή της Γραβιέρας (Ανώπολη Σφακίων)
Γιορτή Βοσκού & Τυριού (Ζωνιανά Μυλοποτάμου)
Ειδική ψαροβραδιά – ομαδικό νυχτερινό ψάρεμα (Τυμπάκι, Ηράκλειο)
και πολλές άλλες.


Σάμος

Γιορτή της Τηγανίτας στους Μυτιληνιούς και στον Πλάτανο
Γιορτή του Πορτοκαλιού στους Μύλους
Γιορτή του Κρεμμυδιού στα Κουμέικα
Γιορτή της Σούμας σε Καστανιά, Πάνδροσο και πολλά ορεινά χωριά
Τα Κυβελομαγειρέματα στον Πύργο
Γιορτή της Μουσταλευριάς στο Μεσόγειο
και πολλές άλλες.