Στην Ξάνθη, πόλη με βυζαντινό παρελθόν, είναι χαρακτηριστική η πολυμορφία και η κινητικότητα των πληθυσμών που την κατοικούν. Στην πόλη και την περιφέρειά της κατοικούν σήμερα διαφορετικές εθνοθρησκευτικές ομάδες, ως αποτέλεσμα των ιστορικών εξελίξεων στη Θράκη μετά την τουρκική κατάκτηση κατά τα τέλη του 14ου αιώνα.

Η πόλη της Ξάνθης χαρακτηρίζεται από την πρωτεύουσα παρουσία της χριστιανικής κοινότητας καθ’ όλη την διάρκεια της Τουρκοκρατίας. Κυριολεκτικά η πόλη είναι δημιούργημα του ελληνικού κοινοτισμού, αλλά και του πλούτου που προσπορίζει η κατεργασία και το εμπόριο του καπνού. Σήμερα το τμήμα της πόλης του 19ου αιώνα, που ορίζεται στα όρια περίπου της βυζαντινής Ξάνθειας, διατηρείται σε μεγάλο βαθμό άθικτο, προστατεύεται νομοθετικά και αποτελεί το καλύτερα σωζόμενο στον ελλαδικό χώρο δομημένο δείγμα της κοινοτικής οργάνωσης των Ελλήνων της καθ’ ημάς Ανατολής. Η διάσωση της Παλιάς Πόλης της Ξάνθης οφείλεται στη συγκυρία της οικονομικής παρακμής της πόλης κατά την εποχή της ανεξέλεγκτης ανοικοδόμησης των ελληνικών πόλεων τις δεκαετίες του 1950 και του 1960.

Έτσι, η Παλιά Ξάνθη είναι ένα πλήρες δομημένο παράδειγμα της κοινοτικής οργάνωσης του Νέου Ελληνισμού μετά την αναγέννησή του κατά τον 18ο αιώνα. Ένα δομημένο παράδειγμα κοινοτικής οργάνωσης μοναδικό στον ελλαδικό χώρο, αφού βέβαια έξω από τα ελληνικά σύνορα υπάρχει η Κωνσταντινούπολη και ο,τι απομένει από τα αστικά περιβάλλοντα της καθ’ ημάς Ανατολής.

Xanthi_greekaffair.gr

Η πόλη ανήκει στον χώρο της καθ’ ημάς Ανατολής, ο οποίος αποτελεί χαρακτηριστικό επίτευγμα του Νέου Ελληνισμού. Η καθ’ ημάς Ανατολή είναι η δική μας Ανατολή, αυτή που κατοικείται και από ελληνικούς πληθυσμούς, των οποίων η παρουσία είναι σε πολλές περιοχές καθοριστική.

Στην Ξάνθη εγκαθίστανται κατά περιόδους πληθυσμοί από τη Βόρεια Θράκη, τη Χαλκιδική, την Ήπειρο και τη Μακεδονία, όπως και Μουσουλμάνοι πρόσφυγες από τα Βαλκάνια κατά τον Ρωσοτουρκικό Πόλεμο το 1877–1878. Αργότερα εγκαθίστανται στην πόλη Κρητικοί και μετά το 1922 εγκαθίστανται μαζικά πρόσφυγες της Ανατολικής Θράκης, της Μικράς Ασίας και του Πόντου και, τέλος, πληθυσμοί ποντιακής καταγωγής από την πρώην Σοβιετική Ένωση, τελευταίοι αυτοί φυγάδες της πάλαι ποτέ Ελληνικής Ανατολής. Οι πρόσφυγες του 1922 υπερδιπλασιάζουν τον πληθυσμό της πόλης. Η Ξάνθη είναι ένα από τα καταφύγια των προσφύγων της πάλαι ποτέ Ελληνικής Ανατολής. Σήμερα η πόλη και η περιφέρεια της Ξάνθης κατοικείται από πολυμορφία εθνοτικών ομάδων. Βόρεια κατοικούν οι ορεσίβιοι Πομάκοι και νότια στην πεδιάδα αναμειγνύονται τουρκογενείς μουσουλμάνοι με Ρωμηούς, γηγενείς η πρόσφυγες της Ελληνικής Ανατολής. Οι μουσουλμάνοι οι οποίοι κατοικούν στην πόλη είναι κυρίως Πομάκοι από την ορεινή περιοχή, Τουρκογενείς από την πεδιάδα και τα Βαλκάνια η Τσιγγάνοι.

Πρέπει να σημειωθεί η επιτυχής συμβίωση των τουρκογενών πληθυσμών και, αργότερα, των μουσουλμάνων Τσιγγάνων και των μουσουλμάνων Πομάκων της ορεινής περιοχής με τους χριστιανικούς πληθυσμούς. Αυτό γίνεται στα πλαίσια του νέου ελληνικού κράτους και αντιπροσωπεύει ένα επίτευγμα της ελληνικής κοινωνίας, το οποίο, όμως, παραμένει άγνωστο και δεν προβάλλεται.

Ακολουθώντας πρακτικές αιώνων, οι μειονοτικές ομάδες της Ξάνθης κατοικούν συνήθως σε διακριτές περιοχές κατοικίας και έχουν αυτόνομες κοινοτικές, εκπαιδευτικές και θρησκευτικές πρακτικές, οι οποίες μάλιστα προστατεύονται από διεθνείς συμβάσεις, οι οποίες είναι σεβαστές από την χριστιανική πλειονότητα και από το ελληνικό κράτος. Ελπιδοφόρο φαινόμενο αποτελεί η ανάμειξη των εθνοτικών ομάδων της Ξάνθης στις πρόσφατα ανεγειρόμενες συνοικίες της πόλης, αλλά και επιθυμία μελών της μουσουλμανικής μειονότητας να διδαχθούν τα Ελληνικά και να ενταχθούν στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία.

xanthi_3

Τα μέλη των διαφορετικών εθνοθρησκευτικών ομάδων της Ξάνθης συνυπάρχουν στον δημόσιο χώρο της πόλης με απόλυτη ελευθερία, μετέχουν η παρακολουθούν τις γιορτές και τις εκδηλώσεις στην πόλη, αναμειγνύονται και συναντώνται στην εργασία, στη διασκέδαση, στην αγορά και στο εβδομαδιαίο παζάρι.

Δεν πρέπει να συγκρίνουμε την πραγματικότητα της μειονότητας στην πόλη της Ξάνθης με καταστάσεις ιδεατές, αφού σε σχέση με αυτά που συμβαίνουν σε άλλες χώρες της ευρωπαϊκής η της αμερικανικής ηπείρου, η κατάσταση εδώ είναι πολύ ευνοϊκή. Αν, λοιπόν, συναντώνται καταστάσεις οι οποίες αναπόφευκτα θεωρούνται προβληματικές, αυτό με κανένα τρόπο δεν σημαίνει ότι υπάρχουν και έχουν συγκροτηθεί ισχυροί μηχανισμοί κοινωνικού αποκλεισμού και περιθωριοποίησης, – όπως είναι γνωστό ότι συμβαίνει στις άλλες χώρες.

Τα προβλήματα που κατά καιρούς αναδύονται έχουν αιτίες εξωγενείς και επηρεάζονται από τις κατά καιρούς συγκυρίες σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής. Ένα αρνητικό στοιχείο που δυσχεραίνει την ένταξη των μουσουλμάνων Ελλήνων στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία είναι η φιλοδοξία ξένης γειτονικής χώρας να χρησιμοποιήσει την μουσουλμανική μειονότητα της Ελλάδας. Οι προπαγανδιστικοί εξωγενείς μηχανισμοί χρησιμοποιούν τη γλώσσα της αμφισβήτησης και της εμπάθειας και ακυρώνουν ο,τι θετικό. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την εκπαιδευτική και κοινωνική υστέρηση της μειονότητας, η οποία καταδικάζεται σε απομόνωση. Οπωσδήποτε, δεν υπάρχουν ανυπέρβλητα κοινωνικά εμπόδια που εμποδίζουν τις μουσουλμανικές θρησκευτικές ομάδες να επικοινωνήσουν και να συνυπάρξουν με τη χριστιανική πλειονότητα και τα προβλήματα που υπάρχουν έχουν τη λύση τους κυρίως στις διαθέσεις και τους στόχους της μειονότητας. Αυτό δεν έχει γίνει κατανοητό από ομοεθνείς μας και μη, οι οποίοι αναφέρονται συνήθως στα προβλήματα της μειονότητας με καταγγελτικό στερεοτυπικό ύφος, χωρίς να κατανοούν την πραγματικότητα, ούτε τις πολιτικές διαστάσεις της.

Θα πρέπει εδώ να αναφερθούμε σε κάποια μορφή πολυπολιτισμικότητας, – έναν όρο ο οποίος χαρακτηρίζει τη συνύπαρξη διαφορετικών ομάδων στις σύγχρονες μεγαλουπόλεις, αλλά και χρησιμοποιείται ως ιδεολογικό στοιχείο και ως θετικό πρόταγμα κοινωνικής οργάνωσης. Όρο, ο οποίος κατά τη γνώμη μας, παρά τη συχνή χρήση του, δεν ανταποκρίνεται πλήρως στις πραγματικότητες που θέλει να περιγράψει.

Ένας ουδέτερος λοιπόν και αντικειμενικός παρατηρητής, ο οποίος δεν παρασύρεται από παγιωμένα στερεότυπα, θα πρέπει να αντιληφθεί ότι οι διάφορες εθνοθρησκευτικές ομάδες στην πόλη της Ξάνθης συγκροτούν ένα ενδιαφέρον παράδειγμα. Δηλαδή διατηρούν τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά τους χωρίς αποκλεισμούς και συγκρούσεις, ενώ διαπιστώνεται μία αρμονική συμβίωση. Αυτή η πραγματικότητα θα μπορούσε να ονομαστεί πολυπολιτισμικότητα και μάλιστα σε μία επιτυχή μορφή της.

πηγή. www.amen.gr

 

greekaffair.gr